W grudniu 2025 roku to naprawdę ostatni moment, by zająć się zniszczonymi banknotami i monetami. Jeśli nie wymienisz uszkodzonych pieniędzy, możesz mieć poważny problem z zapłaceniem nimi w sklepie czy punkcie usługowym. Takie egzemplarze często są od razu odrzucane przy kasie, bo nie spełniają wymogów dopuszczających je do obiegu. Aby uniknąć straty, warto jak najszybciej sprawdzić portfel, domowe skrytki i wymienić wadliwe banknoty na pełnowartościowe.
Dlaczego trzeba wymienić uszkodzone pieniądze?
Zniszczone, naderwane, przypalone czy mocno starte banknoty i monety nie są traktowane jak standardowy środek płatniczy. Sprzedawcy mają prawo ich nie przyjmować, jeśli nominał jest nieczytelny albo banknot jest wyraźnie uszkodzony. W praktyce oznacza to, że pieniądze, które nie spełniają wymogów Narodowego Banku Polskiego, mogą okazać się bezużyteczne przy codziennych płatnościach. Żeby przywrócić im „pełne prawa”, konieczna jest wymiana na nowe egzemplarze.
Jak wymienić uszkodzone banknoty i monety?
Wymiany zniszczonej gotówki dokonuje Narodowy Bank Polski oraz wybrane banki komercyjne współpracujące z NBP. Wystarczy zabrać uszkodzony banknot lub monetę do oddziału i złożyć wniosek o wymianę na nienaruszoną walutę. Dotyczy to wyłącznie polskich banknotów i monet. Pracownicy banku ocenią stan fizyczny pieniądza i sprawdzą, czy spełnia on kryteria wymagane do wymiany.
Jakie są wymagania NBP?
NBP wymieni uszkodzony banknot pod kilkoma warunkami. Przede wszystkim musi być zachowana większość jego oryginalnej powierzchni albo egzemplarz powinien być kompletny, nawet jeśli jest przedarty. Jeżeli banknot jest tak zniszczony, że trudno ustalić jego wartość lub autentyczność, bank może skierować go do dodatkowych badań. Podobne zasady dotyczą monet – one również powinny być możliwe do zidentyfikowania i w całości.
Kiedy bank odmówi wymiany?
Nie każdy zniszczony pieniądz zostanie przyjęty. NBP nie wymieni banknotu, jeśli w jednym kawałku zachowało się mniej niż 45 proc. jego powierzchni. Odmowa grozi także w sytuacji, gdy do banku trafi jedynie fragment monety, na przykład sam pierścień albo sam rdzeń. W takim przypadku pieniądze tracą wartość. Jeżeli wymiana nie zostanie dokonana, a właściciel w ciągu sześciu miesięcy nie odbierze przekazanych fragmentów, bank ma prawo je zniszczyć.
Dlatego, aby uniknąć finansowej straty, warto pilnować stanu gotówki, a uszkodzone banknoty i monety jak najszybciej zanieść do oddziału NBP lub współpracującego banku, zanim staną się jedynie bezużytecznym papierem lub metalem.