Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) masowo kontroluje zwolnienia lekarskie – z danych wynika, że w 2023 roku zostało przeprowadzone o 7 procent więcej takich kontroli w porównaniu do roku poprzedniego. W 2023 roku kwota wstrzymanych zasiłków chorobowych wzrosła o 33 procent (łącznie wstrzymano zasiłki na kwotę 29,3 mln złotych). Dodatkowo w roku ubiegłym ZUS wydał prawie 29 tysięcy zaświadczeń o skróceniu zasiłku chorobowego (tutaj odnotowano wzrost o 21 procent). Jakie osoby są najbardziej podejrzane o oszustwa w tej kwestii?
Kto najbardziej powinien obawiać się kontroli ZUS?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych od lat zmaga się z bezpodstawnie wystawionymi zwolnieniami (a co za tym idzie – nieuczciwym pobieraniem zasiłku przez osoby ubezpieczone). ZUS systematycznie sprawdza jednak, kto próbuje oszukać system, przeprowadzając kontrole osób przebywających na L4. Jeżeli takie zwolnienie lekarskie nie jest wykorzystywane przez pacjenta zgodnie z jego przeznaczeniem lub jest wystawione bezpodstawnie – zasiłek chorobowy może zostać odebrany.
ZUS kontroluje zarówno prawidłowość orzekania niezdolności do pracy, jak i prawidłowość wykorzystania zwolnień lekarskich. Zasiłek mogą stracić osoby, u których takie nieprawidłowości zostaną wykazane w trakcie kontroli przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dzieje się tak między innymi, gdy taka osoba wykonuje inną pracę zarobkową, wykorzystuje zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem lub takie L4 w ogóle mu się nie należy. Pracownicy, którzy w niewłaściwy sposób korzystają ze zwolnienia lekarskiego, mogą stracić prawo do świadczenia chorobowego za cały okres kontrolowanego zwolnienia – w takiej sytuacji ZUS nakazuje zwrot środków.
Jakie osoby ZUS sprawdza najczęściej?
Kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może być poddana losowa osoba. Narażone na takie sprawdzenie są jednak też dużo bardziej konkretne grupy osób. Wynika to z faktu, że zachowanie takich pracowników jest po prostu bardziej podejrzane dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mowa o osobach, które korzystają z krótkotrwałych, ale częstych zwolnień lekarskich. Ryzyko takich kontroli wzrasta również w przypadku pracowników, którzy otrzymują wiele zwolnień lekarskich od różnych lekarzy. ZUS częściej może też sprawdzać osoby, którym już kiedyś zostało odebrane prawo do zasiłku. Szokujące jest, jak Polacy oszukują na L4 – to właśnie z tego powodu ZUS „bierze pod lupę” tych, którzy mogą być nieuczciwi. Co ciekawe, firmy znalazły jednak sposób na masowe nadużywanie zwolnień lekarskich przez swoich pracowników.
Kiedy zasiłek chorobowy zostaje wstrzymany?
Jeżeli w trakcie kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy lekarz orzecznik ZUS wykaże, że sprawdzana osoba jest już zdrowa – zachowuje ona prawo do świadczenia chorobowego, jednak tylko do dnia badania. Wstrzymania pieniędzy wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinny też obawiać się osoby na zwolnieniu lekarskim, które wykorzystały już pełen okres zasiłkowy, czyli 182 dni w roku (w przypadku kobiet w ciąży i chorych na gruźlicę jest to 270 dni). Gdy taka osoba w dalszym ciągu jest niezdolna do pracy – może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne.