Inwazyjne płazińce Caenoplana variegata rozprzestrzeniają się po Europie
Mięsożerne płazińce Caenoplana variegata pochodzą z regionów tropikalnych i subtropikalnych, przede wszystkim z Australii i Brazylii. W Europie zaczęto je obserwować prawdopodobnie około 20 lat temu.
Zdaniem naukowców z niemieckiej instytucji Staatliche Naturwissenschaftliche Sammlungen Bayerns (SNSB) robaki rozprzestrzeniają się głównie wraz z handlem roślinami. Coraz cieplejszy klimat w Europie sprawia jednak, że inwazyjny gatunek znajduje tu coraz lepsze warunki do życia i dalszej ekspansji.
Egzotyczne płazińce z Australii czy Nowej Zelandii stanowią zagrożenie dla europejskich ekosystemów. Zjadają bowiem organizmy żyjące w glebie, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu jej struktury i żyzności.
Mięsożerne robaki z Australii zjadają dżdżownice i ślimaki
Płazińce Caenoplana variegata zaobserwowano w Niemczech we wrześniu 2023 r. w pobliżu Mönchengladbach w Nadrenii Północnej-Westfalii.
Charakterystyczne robaki mają czarne ciało z jasnobrązowym, lekko żółtawym paskiem na grzbiecie. Mogą dorastać nawet do 15-20 centymetrów długości.
Ich dieta obejmuje przede wszystkim organizmy żyjące w glebie. Zjadają m.in.:
-
dżdżownice,
-
ślimaki,
-
stonogi,
-
pajęczaki.
Problem polega na tym, że oprócz gatunków uznawanych za szkodniki eliminują także pożyteczne organizmy, szczególnie dżdżownice, które odpowiadają za napowietrzanie i użyźnianie gleby.
Naukowcy: płazińce nie mają naturalnych wrogów
Niemieccy przyrodnicy podkreślają, że mięsożerne płazińce praktycznie nie mają naturalnych drapieżników w europejskich warunkach.
Powodem jest śluz wydzielany przez robaki, który skutecznie odstrasza potencjalnych wrogów. To dodatkowo ułatwia im ekspansję i wypieranie rodzimych gatunków.
Do Europy trafiają w doniczkach z roślinami
Zdaniem badaczy większość płazińców trafia do Europy Zachodniej wraz z importowanymi roślinami ozdobnymi. Często są obecne w glebie w doniczkach sprzedawanych w centrach ogrodniczych lub szklarniach.
Eksperci apelują do miłośników roślin egzotycznych, aby przed posadzeniem roślin sprawdzali ziemię w donicach. W przeciwnym razie można nieświadomie wprowadzić do lokalnego środowiska inwazyjne gatunki.
Inwazja robaków w Europie przyspiesza
Według danych niemieckich naukowców do 2022 r. w Niemczech wykryto trzy gatunki mięsożernych płazińców, a obecnie liczba ta jest już trzykrotnie większa.
Inwazyjne robaki pojawiły się także w Austrii, a ich obecność zgłaszają mieszkańcy wielu krajów Europy Zachodniej.
Co ciekawe, niemieckie media opisywały przypadek płazińca znalezionego na grzbiecie papugi. Lepki śluz sprawia, że robaki mogą przyklejać się do piór ptaków i w ten sposób przemieszczać się na duże odległości.
Mieszkańcy Europy pomagają naukowcom
Ze względu na rosnącą skalę problemu w Niemczech, Francji, Holandii i Belgii uruchomiono projekty nauki obywatelskiej.
Mieszkańcy mogą zgłaszać przypadki napotkania mięsożernych płazińców, co pomaga naukowcom monitorować ich rozprzestrzenianie się w Europie.
Eksperci ostrzegają, że jeśli tempo ekspansji się utrzyma, inwazyjne płazińce mogą w najbliższych latach pojawić się także w kolejnych krajach regionu.