W powszechnej opinii pracownik znajdujący się w okresie ochronnym przed emeryturą nie może zostać zwolniony. Przepisy przewidują jednak sytuacje, w których rozwiązanie umowy o pracę jest możliwe mimo obowiązującej ochrony. Dotyczy to przypadków, gdy pracodawca musi zabezpieczyć swoje interesy lub występują szczególne okoliczności określone w Kodeksie pracy.
Jednym z takich przypadków jest ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takiej sytuacji nie stosuje się przepisów chroniących pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Oznacza to, że okres ochronny nie stanowi przeszkody do zakończenia zatrudnienia.
Ochrona przedemerytalna a zwolnienie dyscyplinarne
Pracownik objęty ochroną przedemerytalną może również zostać zwolniony dyscyplinarnie. Taka możliwość istnieje w przypadku ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnienia przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie lub zawinionej utraty uprawnień niezbędnych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Pracodawca może zastosować ten tryb tylko w określonym terminie. Rozwiązanie umowy nie może nastąpić po upływie miesiąca od momentu uzyskania informacji o przyczynie uzasadniającej zwolnienie. Dodatkowo konieczne jest przeprowadzenie konsultacji z reprezentującą pracownika organizacją związkową, jeśli taka działa w zakładzie pracy.
Długa nieobecność również może zakończyć zatrudnienie
Przepisy pozwalają także na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia w przypadku długotrwałej nieobecności pracownika. Dotyczy to zarówno niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jak i usprawiedliwionej nieobecności z innych przyczyn trwającej ponad miesiąc.
Jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż sześć miesięcy, umowa może zostać rozwiązana po ponad trzech miesiącach niezdolności do pracy. W przypadku dłuższego stażu zatrudnienia rozwiązanie jest możliwe po upływie okresu pobierania wynagrodzenia chorobowego, zasiłku oraz pierwszych trzech miesięcy świadczenia rehabilitacyjnego.
Wypowiedzenie zmieniające może zakończyć umowę
Kolejną możliwością jest zastosowanie wypowiedzenia zmieniającego. Pracodawca może zaproponować nowe warunki pracy lub płacy, a odmowa ich przyjęcia przez pracownika skutkuje rozwiązaniem umowy po zakończeniu okresu wypowiedzenia.
W przypadku osób objętych ochroną przedemerytalną takie rozwiązanie jest jednak dopuszczalne tylko w określonych sytuacjach. Chodzi o wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dla wszystkich pracowników lub określonej grupy, a także przypadki utraty zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy lub utraty wymaganych uprawnień bez winy pracownika. Przepisy mają zapobiegać nadużyciom i chronić osoby znajdujące się tuż przed osiągnięciem wieku emerytalnego.