Ian Clifford, informatyk zatrudniony w brytyjskim oddziale firmy IBM przebywał na zwolnieniu lekarskim przez 15 lat, a następnie pozwał swojego pracodawcę przed sąd pracy ze względu na to, że jego pensja nie była waloryzowana w tym czasie o inflację. Sąd w Wielkiej Brytanii oddalił jego pozew. Sędzia uznał, że otrzymywanie tak wysokich świadczeń bez konieczności świadczenia pracy przez półtorej dekady jest przywilejem, a nie nierównym traktowaniem.
W Polsce żaden pracownik nie mógłby przebywać 15 lat na zwolnieniu lekarskim. Dużo szybciej pożegnałby się z pracą – zgodnie z prawem.
Polacy biorą L4 bez zastanownienia. Pracodawcy są pod ścianą
W 2025 roku Polacy spędzili na zwolnieniach lekarskich łącznie 290,5 miliona dni! ZUS w tym czasie zarejestrował 27,5 miliona zaświadczeń, co oznacza, że na L4 statystycznie poszedł co drugi ubezpieczony pracownik.
Przeciętna długość jednego zwolnienia wynosiła 11 dni, a w ujęciu rocznym na jednego chorującego przypadało średnio 34 dni absencji. ZUS policzył, że z całej puli zwolnień aż 9,8 miliona to były zwolnienia do 5 dni, z czego 1,8 miliona stanowiły L4 wystawione na jeden dzień.
Choć to duże utrudnienie dla rynku pracy, pracodawcy co do zasady nie mogą zwolnić pracownika przebywającego na L4, ale Kodeks pracy przewiduje wyjątki, m.in. ciężkie naruszenie obowiązków, przestępstwo czy utratę uprawnień do wykonywania zawodu. Co więcej, sądy w Polsce stoją na stanowisku, że długotrwałe i powtarzające się zwolnienia lekarskie mogą uzasadniać wypowiedzenie umowy, jeśli utrudniają normalne funkcjonowanie firmy.
Kiedy pracownik wyleci z pracy na chorobowym? To zależy od umowy
Sądy pracy nie biorą strony pracowników. Coraz częściej wskazują, że częste nieobecności pracownika mogą negatywnie wpływać na interesy pracodawcy. Firmy działające na konkurencyjnym rynku muszą zapewniać ciągłość pracy, dlatego długotrwała lub regularna niedyspozycyjność pracownika może stanowić uzasadnioną podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę.
Niestety oznacza to, że powtarzające się lub długie zwolnienia lekarskie mogą skutkować utratą pracy. Podobnie, kiedy umowa jest na czas określony. Przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy jest to L4 trwające ponad 3 miesiące, a przy zatrudnieniu dłuższym niż 6 miesięcy – po upływie tzw. okresu zasiłkowego (zwykle 182 dni).
Przepisy tylko ograniczają moment, w którym pracodawca może rozwiązać umowę o pracę w trybie natychmiastowym z winy pracownika. Ma na to maksymalnie miesiąc od momentu uzyskania informacji o okolicznościach uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia.