Rząd przygotowuje przepisy, których celem ma być ochrona produkcyjnego charakteru polskiej wsi oraz ograniczenie konfliktów między rolnikami a nowymi mieszkańcami terenów wiejskich. Projekt Ministerstwa Rolnictwa zakłada zmiany w kilku ustawach, w tym w Kodeksie cywilnym i ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego. Jednym z najważniejszych elementów nowych regulacji jest obowiązek składania specjalnego oświadczenia przez osoby kupujące nieruchomości poza granicami miast.
Rząd chce chronić działalność rolniczą
Resort rolnictwa wskazuje, że wieś pełni przede wszystkim funkcję produkcyjną, a działalność rolnicza wiąże się z naturalnymi uciążliwościami, takimi jak hałas, zapachy czy prace wykonywane również w godzinach nocnych. Według ministerstwa rośnie liczba sporów pomiędzy rolnikami a osobami, które przeprowadzają się z miast na tereny wiejskie.
Przykładem była sprawa rolnika prowadzącego gospodarstwo pod Łodzią, który po wieloletnim sporze sądowym został zobowiązany do wypłaty odszkodowania sąsiadom skarżącym się na hałas i zapachy związane z działalnością gospodarstwa. Ministerstwo uważa, że podobne sytuacje mogą zagrażać funkcjonowaniu gospodarstw rolnych.
Nowy obowiązek dla właścicieli nieruchomości
Projekt przewiduje, że przy zakupie nieruchomości położonej poza granicami administracyjnymi miasta nabywca będzie musiał złożyć oświadczenie potwierdzające świadomość możliwych zakłóceń wynikających z działalności rolniczej prowadzonej na sąsiednich gruntach. Oświadczenie ma być częścią aktu notarialnego.
Zgodnie z założeniami kupujący będzie potwierdzał, że wie o potencjalnych uciążliwościach związanych z funkcjonowaniem gospodarstw rolnych. Rząd argumentuje, że takie rozwiązanie ma ograniczyć przyszłe konflikty między mieszkańcami a rolnikami. Jednocześnie dodatkowe oświadczenie może wpłynąć na koszty sporządzenia aktu notarialnego.
Zmiany w Kodeksie cywilnym i wykroczeń
Projekt zakłada także dodanie nowego przepisu do Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim działalność rolnicza prowadzona zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej i obowiązującym prawem co do zasady nie będzie uznawana za nadmierne oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości.
Zmiany mają objąć również Kodeks wykroczeń. W określonych sytuacjach hałas związany z prowadzeniem działalności rolniczej nie będzie traktowany jako wykroczenie zakłócające spoczynek nocny, o ile działalność jest prowadzona zgodnie z przepisami.
Podobny projekt przygotował także prezydent
Równolegle powstał projekt wspierany przez prezydenta Karola Nawrockiego. Zakłada on ochronę działalności rolniczej prowadzonej zgodnie z prawem oraz wprowadzenie obowiązkowego pouczenia w aktach notarialnych dotyczących nieruchomości położonych na terenach o funkcji rolniczej lub produkcyjnej. Nabywcy mieliby zostać poinformowani o możliwości występowania zwykłych następstw działalności rolniczej na sąsiednich gruntach.
Rządowy projekt znajduje się obecnie na etapie opiniowania. Planowany termin jego przyjęcia przez Radę Ministrów wyznaczono na trzeci kwartał 2026 r. Projekt prezydencki jest na wcześniejszym etapie prac legislacyjnych, jednak oba dokumenty zmierzają do wzmocnienia ochrony produkcyjnej funkcji polskiej wsi.