Przepisy prawa pracy przewidują ochronę pracownika przebywającego na zwolnieniu chorobowym. Nie oznacza to jednak, że korzystanie z L4 całkowicie zabezpiecza przed utratą zatrudnienia. Ochrona obowiązuje tylko przez określony czas, a w niektórych sytuacjach absencje mogą mieć wpływ na decyzje kadrowe pracodawców.
Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę podczas usprawiedliwionej nieobecności pracownika, jeśli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Zakres tej ochrony zależy jednak od długości zatrudnienia oraz czasu niezdolności do pracy.
Zwolnienie lekarskie a okres ochronny
W przypadku osób zatrudnionych krócej niż sześć miesięcy umowa może zostać rozwiązana bez wypowiedzenia, gdy niezdolność do pracy trwa dłużej niż trzy miesiące. Inne zasady dotyczą pracowników z dłuższym stażem u danego pracodawcy.
Jeżeli zatrudnienie trwa ponad sześć miesięcy, rozwiązanie umowy jest możliwe wtedy, gdy okres niezdolności do pracy przekroczy łączny czas pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku oraz pierwsze trzy miesiące pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.
L4 nie chroni przed każdą formą zwolnienia
Przepisy nie wyłączają możliwości zastosowania zwolnienia dyscyplinarnego wobec pracownika przebywającego na L4. Ochrona wynikająca z Kodeksu pracy nie obejmuje sytuacji, gdy rozwiązanie umowy następuje z winy pracownika.
Pracodawca może również zaproponować zakończenie współpracy za porozumieniem stron. Pracownik nie ma jednak obowiązku zaakceptowania takiej propozycji.
Po zakończeniu zwolnienia sytuacja się zmienia
Samo korzystanie ze zwolnienia chorobowego nie może być formalną przyczyną wypowiedzenia umowy. Pracodawca musi wykazać, że nieobecności pracownika negatywnie wpływały na funkcjonowanie firmy lub organizację pracy. Takie stanowisko potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym wyrok z 11 lipca 2006 roku.
Eksperci rynku pracy zwracają uwagę, że podczas redukcji zatrudnienia firmy analizują nie tylko kwalifikacje pracowników, ale również stabilność i ciągłość wykonywania obowiązków.
Krótkie absencje pod szczególną obserwacją
Zdaniem Mikołaja Zająca, prezesa firmy Conperio specjalizującej się w problematyce absencji chorobowych, większym wyzwaniem dla wielu przedsiębiorstw są powtarzające się krótkie zwolnienia niż długotrwała nieobecność pracownika. Problem ten jest szczególnie widoczny w sektorze produkcyjnym.
Ekspert podkreśla, że regularne jednodniowe lub kilkudniowe absencje są obecnie łatwe do zmierzenia i porównania w skali całego zespołu. Z raportu „Barometr Absencji Chorobowej Conperio 2025” wynika, że aż 44 proc. jednodniowych zwolnień przypada na poniedziałki i piątki. Według autorów raportu taki schemat jest coraz bardziej widoczny i może być brany pod uwagę przy ocenie stabilności pracy zatrudnionych osób.
Firmy coraz częściej opierają swoje decyzje na danych operacyjnych. W ocenie ekspertów absencja chorobowa staje się jednym z istotnych wskaźników wykorzystywanych do analizy funkcjonowania organizacji i identyfikowania potencjalnych problemów.