Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pracuje nad zmianami w przepisach, które mają zachęcić klientów do naprawiania sprzętu zamiast jego wymiany na nowy. Projekt nowelizacji ustawy o prawach konsumenta przewiduje między innymi wydłużenie okresu odpowiedzialności sprzedawcy o dodatkowy rok w przypadku wyboru naprawy produktu.
Planowane przepisy mają wdrożyć unijną dyrektywę określaną jako „Right to Repair”, czyli prawo do naprawy. Państwa członkowskie Unii Europejskiej muszą dostosować swoje regulacje do nowych wymogów do 31 lipca 2026 roku.
Prawo do naprawy
Celem nowych regulacji jest zwiększenie zainteresowania naprawą towarów zamiast ich przedwczesnego wyrzucania i kupowania nowych urządzeń. Według założeń ma to pomóc ograniczyć wydatki konsumentów oraz usunąć bariery utrudniające korzystanie z usług naprawczych.
Projekt zakłada, że możliwość naprawy stanie się jednym z elementów zgodności towaru z umową, jeśli sprzedawca zadeklaruje naprawialność produktu. Jednocześnie klient ma otrzymać dodatkową zachętę w postaci wydłużenia ochrony o 12 miesięcy.
Dodatkowy rok ochrony dla konsumenta
Zgodnie z propozycją, jeżeli konsument zgłosi reklamację i zdecyduje się na naprawę zamiast wymiany produktu, okres odpowiedzialności sprzedawcy zostanie jednorazowo przedłużony o rok. Sprzedawcy będą musieli informować klientów o możliwości wyboru między naprawą a wymianą oraz o konsekwencjach każdej z tych decyzji.
Projekt przewiduje również możliwość wymiany wadliwego towaru na produkt odnowiony, pod warunkiem uzyskania zgody konsumenta. Rozwiązanie ma zwiększyć wykorzystanie sprzętu po regeneracji i ograniczyć liczbę wyrzucanych urządzeń.
Nowe obowiązki producentów
Przygotowywane przepisy mają nałożyć na producentów obowiązek naprawy towarów na żądanie konsumenta, jeżeli będzie to możliwe technicznie. Firmy będą musiały również informować o warunkach naprawy, prawie do jej uzyskania oraz orientacyjnych kosztach takich usług.
Producenci otrzymają możliwość udostępnienia klientowi sprzętu zastępczego na czas naprawy. Jeśli naprawa okaże się niemożliwa, będą mogli zaproponować produkt odnowiony. Ponadto części zamienne i narzędzia naprawcze mają być oferowane po cenach, które nie zniechęcają do naprawy urządzeń.
Jakie urządzenia obejmą przepisy?
Nowe obowiązki mają dotyczyć między innymi producentów pralek, zmywarek, odkurzaczy, suszarek, telefonów komórkowych, urządzeń chłodniczych, wyświetlaczy elektronicznych, serwerów, sprzętu do spawania oraz rowerów i skuterów elektrycznych. Produkty te mają być projektowane w sposób ułatwiający naprawę i wykorzystanie części zamiennych.
Projekt przewiduje również utworzenie polskiej części europejskiej platformy internetowej napraw. Konsumenci będą mogli bezpłatnie wyszukiwać podmioty świadczące usługi naprawcze, a firmy zamieszczać informacje o swojej ofercie. Za naruszenie nowych przepisów przewidziano kary do 20 tys. zł, a przy ponownym naruszeniu do 40 tys. zł. Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to trzeci kwartał 2026 roku.