-
Orłosęp brodaty, niezwykły ptak nielęgowy w Polsce, pojawił się tym razem nad Bałtykiem w Słowińskim Parku Narodowym.
-
Ten osobnik, imieniem Bojew, wykluł się w zoo w Ostrawie w 2025 roku, a w ramach reintrodukcji został wypuszczony w górach Stara Płanina w Bułgarii, skąd dotarł do Polski.
-
Orłosęp brodaty wyróżnia się dużymi rozmiarami i unikalnym sposobem zdobywania pokarmu, polegającym na zrzucaniu kości z wysokości na skały.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Zdjęcia orłosępa brodatego opublikowane przez Słowiński Park Narodowy pokazuje ptaka młodego, o jeszcze nie w pełni wykształconej charakterystyce kolorystycznej piór. Dorosłe orłosępy mają spore połacie białych piór z kremowym albo rdzawym nalotem, a na piersi znak w kształcie litery V. Ten ptak jest jeszcze ciemny, bo też ma dopiero rok.
Mówimy o osobniku imieniem Bojew, który w lutym zeszłego roku wykluł się w zoo w Ostrawie w Czechach, z opcją wypuszczenia go na wolność w ramach reintrodukcji. Taką reintrodukcję prowadzi dzisiaj kilka państw Europy, w których wielkie orłosępy brodate przez lata wymarły albo stały się rzadkie.
W wyniku tych reintrodukcji populacja lęgowa jest obecnie zdrowa i rośnie w Alpach (ponad 60 par) i Andaluzji (55 par). Wkrótce rozpocznie się hodowla w Grands Causses we Francji. W północnej Hiszpanii nie widziano orłosępów brodatych od 100 lat, ale niedawno pierwsze pisklę wykluło się i zostało oznakowane w masywie Moncayo.
A zatem europejskimi państwami, w których występują orłosępy brodate są dzisiaj: Hiszpania, Francja, Włochy, Szwajcaria, Austria oraz Grecja, ale jedynie na wyspie Kreta. Trwa reintrodukcja ptaków w pozostałych częściach Grecji, w Bułgarii, alpejskiej części Niemiec czy Andorze. Więcej tych ptaków spotyka się w Azji, na terenach Turcji, Kaukazu, w Iranie, Jemenie, całym paśmie gór środkowej Azji takich jak Pamir, Hindukusz, Karakorum, Himalaje i Tybet aż po Mongolię. Ptaka spotyka się również w Etiopii.
Orłosępy brodate okazjonalnie zjawiają się w Polsce
Te wielkie ptaki w Polsce nie gniazdują, aczkolwiek to właśnie orłosęp brodaty stał się sensacją, gdy w maju 2024 r. usiadł na parapecie bloku mieszkalnego w Poznaniu. Nikt wtedy nie miał pojęcia, skąd się wziął. Przyleciał, usiadł na parapecie być może w ucieczce przed burzą i atakującymi go ptakami krukowatymi.
Wizyta orłosępa w Słowińskim Parku Narodowym nad Bałtykiem na już inny charakter. Samiec wykluty w zoo w Ostrawie został w maju tego roku wypuszczony w górach Stara Płanina w Bułgarii. I stamtąd dotarł do Polski. Tak dalekie podróże dla orłosępów brodatych nie są nadzwyczajnością. Ptak dotarł najpierw w Tatry i tam, w Tatrzańskim Parku Narodowym, przebywał przez dwa tygodnie. Następnie udał się nad Bałtyk.
„Nasze morenowe krajobrazy najwyraźniej przypadły mu do gustu” – podaje Słowiński Park Narodowy i dodaje, że sprawdził stan ptaka. Orłosęp był w dobrej kondycji, a niedługo po tym spotkaniu wyruszył w dalszą wędrówkę.
Orłosępy są specjalistami od zjadania kości
Orłosęp brodaty to majestatyczny i naprawdę ogromny ptak, którego sama już nazwa rodzajowa wskazuje na to, że trudno go zakwalifikować i powiązać z innymi grupami ptaków szponiastych. Ani to orzeł, ani sęp. W gronie szponiastych orłosępy mają swoją osobną podrodzinę, do której zalicza się także znacznie mniejsze ścierwniki, jak również grupę znacznie mniej znanych i egzotycznych ptaków drapieżnych, jak owadożery, palmojady, kanialce, pręgoczuby czy leptodony, ale także występujące w Polsce trzmielojady.
Orłosępy osiągnęły bardzo duże rozmiary. Mają bez mała trzy metry rozpiętości skrzydeł – to doprawdy imponujące. Na tych wielkich skrzydłach unoszą się na prądach powietrznych najczęściej nad górami, szukając okazji – padliny, a zwłaszcza kości. To daje im spore możliwości znalezienia pokarmu bez konkurowania z innymi padlinożercami. Ci zostawiają kości, a orłosępy chwytają je i zrzucają z wysoka na skały, by rozbić i dobrać się do szpiku (podobnie potrafią robić także chociażby z żółwiami).