-
Tyranozaur polował na bardzo duże ofiary, których nie był w stanie zjeść od razu, a analiza śladów zębów na kościach ofiar dostarcza informacji o jego zachowaniu przy żerowaniu.
-
Badania kości edmontozaurów z Wyoming wykazały ewidentne ślady ugryzień tyranozaura, co pokazuje, że zdobycz czasami była konsumowana etapami i mogła być przez krótki czas ukrywana.
-
Rozpoznawanie śladów zębów na skamieniałościach pozwala badaczom określać, na jakie zwierzęta polował tyranozaur i analizować cechy potencjalnych ofiar.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Tyranozaur to jeden z najbardziej znanych i imponujących drapieżnych dinozaurów. Warto pamiętać, że pojawił się stosunkowo późno, pod koniec kredy. To były ostatnie kilka milionów lat przed końcem ery mezozoicznej i uderzeniem asteroidy, która zgładziła świat dinozaurów.
On wówczas był czołowym drapieżnikiem Ameryki Północnej. Koniec kredy to czas, gdy zniknęła już większość ogromnych zauropodów o 20, 30 metrach długości ciała i kilkudziesięciu tonach wagi. Tyranozaur na takie zwierzęta raczej nie polował, ale jego celem byli inni pokaźni roślinożercy, zwłaszcza ceratopsy czyli dinozaury rogate, a także hadrozaury czyli dinozaury kaczodziobe. Świadczą o tym szczątki pokazujące, że to one stanowiły ważny łup i pokarm tego mięsożercy.
A niektóre z nich osiągały nawet kilkanaście metrów długości, jak w wypadku największych hadrozaurów. Edmontozaur, czyli dinozaur kaczodzioby mieszkał w Kanadzie i północnych USA między 71 a 66 milionami lat. Dorosły osiągał 13 metrów, był zatem wielkości tyranozaura. Ten drapieżnik polował na zwierzę swojej wielkości.
Gdy mu się udało, zdobywał łup o wadze 5-6 ton. Nawet t-rex nie był w stanie takiej masy mięsa zjeść jednorazowo. Przez lata zakładaliśmy, że pożerał część, a na resztkach uczty tyranozaura i podobnych mięsożernych teropodów posilali się padlinożercy, np. raptory. Dzisiaj wiemy, że raptory same były sprawnymi łowcami, a padlina z ciał zwierząt powalonych przez tyranozaura służyła… jemu samemu.
Kości ofiar tyranozaurów zdradzają wiele sekretów
W „PLOS One” możemy przeczytać efekt badań nad kośćmi roślinożernych dinozaurów takich jak edmontozaury, które mogły stanowić i stanowiły cel ataków t-rexa. To badanie objęło szczątki odkryte odkrytych w stanie Wyoming podczas licznych wykopalisk w latach 1997-2017. To wiele kości edmontozaurów, które zawierają ewidentne ślady ugryzień zębów tyranozaurów. „Ślady zębów na skamieniałych kościach dostarczają naukowcom unikalnego wglądu w ekosystemy i zachowania zwierząt sprzed milionów lat. Kilka rodzajów nakłuć, dziur i innych śladów na skamieniałościach to prawdopodobnie ślady zębów drapieżników” – pisze na ten temat EurkAlert.
Nie wszystkie jednak należały do tyranozaura. Tylko kilka kości miało wyraźne wzory śladów zębów dopasowanych do t-rexa . Niektóre z pozostałych śladów zębów mogły zostawić inne ówczesne drapieżniki, w tym inne teropody i krokodyle. To pokazuje, że wielkie tyranozaury nie były aż tak liczne w tamtym środowisku albo nie polowały aż tak często.
T-rex był jednym z niewielu wielkich teropodów z Wyoming końca kredy, który mógł powalić 13-metrowego edmontozaura. Nie był jednak w stanie zjeść tej góry mięsa na jednym posiedzeniu, nawet gdy karmił młode. Ślady zostawione na kościach wskazują na różny czas ugryzień drapieżnika, ale bez oznak gojenia ran. A zatem tyranozaur albo żerował na padlinie tych zwierząt, albo zostawiał swój łup na później i wracał do niego przez pewien czas, by się najadać. A skoro tak, zapewne ukrywał zdobycz, gdyż inaczej szybko namierzyliby ją i pożarli inni mięsożercy. Nie dowiemy się, czy tyranozaur maskował zdobycz roślinami, czy zakopywał, ale ukrywać ją musiał, skoro wystarczało mu jej na dłuższy czas.
Tyranozaur niekoniecznie polował na zdrowe dinozaury
W wypadku skamieniałości ślady zębów często wyglądają jak nakłucia lub bruzdy. Nie jest łatwo odróżnić je od podobnych uszkodzeń kości powstałych z innych powodów, takich jak choroby stawów czy erozja po śmierci zwierzęcia. Badaczom udało się jednak opracować zestaw kryteriów identyfikacji śladów zębów w kościach kopalnych zwierząt, co może okazać się kluczowym narzędziem badań paleontologicznych w przyszłości. „Rozróżnienie tych różnych typów modyfikacji kości jest kluczowe, ponieważ mogą one dostarczyć cennych informacji na temat stanu zwierzęcia przed śmiercią, a także procesów, które wpłynęły na jego szczątki po śmierci” – mówią.
To zatem kopalnia informacji na temat tego, na jaką zdobycz polował np. tyranozaur. 13-metrowy edmontozaur na pewno nie był łatwym celem, a każdy drapieżnik woli wybrać cel łatwiejszy z jakichś powodów, by oszczędzać energię i nie ryzykować kontuzji. Badania kości pozwolą ustalić, czy t-rex zabijał głównie hadrozaury chore i stare, czy też nie.