-
Ptaki po okresie żniw korzystają z resztek pozostawionych przez ludzi na polach, zwłaszcza z bel siana, które stanowią dla nich doskonałe punkty obserwacyjne oraz źródło pokarmu.
-
Wiele gatunków ptaków, takich jak kruki, bociany, żurawie, czajki, łuszczaki czy myszołowy, pojawia się na polach zaraz po zbiorach, aby zdobyć łatwo dostępny pokarm.
-
Bele siana szybko stają się miejscem gromadzenia ptaków mięsożernych i owadożernych, lecz wkrótce po ich zabraniu z pól okazja ta znika, a ptaki przygotowują się do odlotu lub nadchodzącej jesieni.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Okres żniw jest dość krótki, jednak szalenie ważny dla wielu polskich ptaków, które korzystają z niego, by spłacić zaciągnięty dług energetyczny. Świeże ścierniska natychmiast zaroiły się od kruków, bocianów, żurawi, a nawet mniejszych ptaków, jak czajki czy łuszczaki. Ptaki muszą się pojawić natychmiast po przejeździe kombajnów, aby jak najszybciej skorzystać z odsłoniętego pokarmu.
To najczęściej bogactwo owadów, pająków, dżdżownic, ślimaków, a także drobnych kręgowców, jak gryzonie czy krety. – Nie tylko jednak, bowiem ścierniska i pola po żniwach obfitują zarówno w białko zwierzęce, jak i roślinne. Jest sporo nasion, z których korzystają choćby łuszczaki – mówi prof. Piotr Tryjanowski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Ptaki w okresie lęgowym chwytają sporo owadów, bo właśnie one są podstawą wyżywienia piskląt. Teraz jednak dorosłe osobniki, a także wyprowadzone z gniazd tegoroczne pisklęta, żerują na stole, który można określić jako szwedzki. Mają wybór, mają wszystkiego pod dostatkiem, co jest ważne dla wielu z nich przed odlotem na zimowiska.
Żniwa się skończyły, zostały wielkie bele siana i słomy
Teraz jednak żniwa się skończyły i większość zbóż jest skoszona. Pozostały nieliczne, takie jak kukurydza. Pola stoją puste, gołe i stanowią szeroko otwarte przestrzenie. Nad taką otwartą przestrzenią łatwo krążyć i wypatrywać zdobyczy. Sęk w tym, że nie wszystkie ptaki polujące na ofiary są do takiego krążenia zdolne i cierpliwe, nie wszystkie potrafią zawisać w powietrzu i wreszcie gryzonie czy owady potrafią uciec, gdy poczują na sobie cień drapieżnika nadciągającego z góry.
Przez krótki czas po żniwach dla wielu ptaków otwiera się jednak kapitalna okazja, by spróbować innej metody poszukiwań i polowania. Jest nią wykorzystanie ludzkiego rytmu prac polowych.
Niegdyś skoszone zboże czy siano ustawiano w stosy snopków albo stogi. One stanowiły wabik dla gryzoni, innych małych ssaków, kryjówkę dla małych ptaków i owadów. Tym samym przyciągały również drapieżniki. Przy okazji stanowiły jednocześnie świetne punkty obserwacyjne dla takich łowców.
Wiele z nich takich punktów potrzebuje. Myszołowy zwyczajne chociażby często patrolują z powietrza, ale wolą skorzystać z jakieś naturalnej podpory, by przysiąść i poobserwować za pomocą znakomitego wzroku. Do tego służą im paliki płotów i ogrodzeń, pojedyncze drzewa rosnące na polach (jest ich coraz mniej) czy inne podobne miejsca, choćby i porzucony do rana sprzęt rolniczy. Podobnie kruki poszukują czegoś, na czym mogą usiąść i wypatrywać.
Dzisiaj na polach stogów i snopów już się raczej nie zostawia, ale ich miejsce zajęły wielkie bele siana i słomy. Widać je, gdy rozsiane po polach stały się charakterystyczną cechą naszego krajobrazu. Na jednym gruncie może być ich kilkanaście, kilkadziesiąt, a zwierzęcy myśliwi takiej okazji nie przepuszczą.
Bele siana stały się w ostatnich latach idealnym punktem do obserwacji terenu dla bardzo wielu mięsożernych ptaków. Myszołowy zwyczajne przysiadają na nich chętnie, coraz liczniejsze kruki potrafią siedzieć na belach nawet po kilka. Pustułki często wypatrują z tych bel myszy, norników i badylarek. Po zmierzchu siadają na nich puszczyki, płomykówki i uszatki. Zresztą z bel korzystają także ptaki owadożerne – świergotki, białorzytki, pliszki, nawet bażanty. Dla ich ofiar takich jak gryzonie i owady otwarta przestrzeń ścierniska czy pola obserwowana z takiej wysokości nie jest bezpieczna.
Rolnicy zostawiają bele na kilka dni, by przeschły i by je potem zmagazynować. Teraz, w drugiej połowie sierpnia po drogach krąży wiele ciągników wiozących na przyczepach te bele, co oznacza, że idealne punkty obserwacyjne znikają. Eldorado wkrótce się skończy. Po nim wiele ptaków odleci albo zacznie szykować się do jesieni.