Komisja Europejska przedstawiła propozycję reformy systemu handlu emisjami oraz Plan na rzecz Elektryfikacji. Celem jest zwiększenie wykorzystania energii elektrycznej przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa oraz stopniowe zastępowanie paliw kopalnych.
Największą przeszkodą pozostają jednak wysokie ceny prądu. Według danych przywołanych w materiale energia elektryczna w Unii Europejskiej kosztuje średnio niemal trzy razy więcej niż gaz. Taka różnica sprawia, że inwestycje w pompy ciepła, samochody elektryczne czy przemysłowe piece elektryczne często nie są opłacalne.
Ceny prądu i gazu mają być bardziej zbliżone
Komisja Europejska wyznaczyła konkretny cel. Do 2030 roku prąd dla gospodarstw domowych ma kosztować maksymalnie 2,5 raza tyle co gaz. W przypadku przemysłu stosunek cen energii elektrycznej do gazu miałby wynosić najwyżej dwa do jednego.
Osiągnięcie takiego poziomu ma ułatwić elektryfikację kolejnych obszarów gospodarki. Bruksela chce, aby wybór urządzeń wykorzystujących energię elektryczną stawał się bardziej uzasadniony ekonomicznie niż pozostawanie przy paliwach kopalnych.
Zmiany mają objąć rachunki za energię
Jednym z rozważanych kierunków jest przebudowa sposobu naliczania opłat za prąd. Chodzi o to, aby podatki, opłaty oraz koszty związane z funkcjonowaniem sieci nie podnosiły nadmiernie końcowej ceny energii elektrycznej.
Reforma opłat sieciowych ma nie tylko obniżyć rachunki, ale również zachęcać odbiorców do efektywniejszego korzystania z infrastruktury. Zmiany mają więc wpływać zarówno na poziom kosztów, jak i sposób używania energii przez gospodarstwa domowe oraz firmy.
Wsparcie dla pomp ciepła i samochodów elektrycznych
Eksperci wskazują, że sama zmiana rachunków może nie wystarczyć. Potrzebne mają być również instrumenty pomagające pokryć początkowe koszty inwestycji w nowe urządzenia i technologie.
Wśród proponowanych rozwiązań wymieniono preferencyjny leasing socjalny oraz niższy VAT przy zakupie pomp ciepła, magazynów energii i samochodów elektrycznych. Takie wsparcie miałoby ułatwić gospodarstwom domowym przejście na rozwiązania oparte na energii elektrycznej.
Odbiorcy mają aktywniej uczestniczyć w rynku
Elektryfikacja ma być skuteczna również wtedy, gdy konsumenci przestaną pełnić wyłącznie rolę odbiorców energii. Zdaniem ekspertów potrzebne są rozwiązania ułatwiające rozwój energetyki obywatelskiej.
Szczególne znaczenie mają mieć społeczności energetyczne. Ich rozwój ma pozwolić gospodarstwom domowym aktywniej uczestniczyć w rynku i lepiej wykorzystywać energię. Wszystkie te działania mają prowadzić do zmniejszenia różnicy między cenami prądu i gazu oraz przyspieszenia odchodzenia od paliw kopalnych.