Powszechnie przyjmuje się, że przedsiębiorstwa w Polsce płacą 19-procentowy podatek CIT. Najnowsze dane pokazują jednak, że rzeczywiste obciążenia największych spółek są znacznie wyższe.
Według raportu Grant Thornton średnia efektywna stawka podatkowa dla największych przedsiębiorstw notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych wyniosła w 2024 roku 33 proc. To poziom o prawie 7 pkt proc. wyższy od średniej z ostatnich dziesięciu lat.
Efektywna stawka podatkowa firm rośnie
Wysokie obciążenia nie są jednorazowym zjawiskiem. W 2022 roku efektywna stawka wynosiła 28 proc., a rok później wzrosła do 30 proc. Dane za 2024 rok wskazują więc na dalszy wzrost.
Eksperci podkreślają, że wynik na poziomie 33 proc. nie jest anomalią, lecz wartością utrzymującą się na wysokim poziomie. To niekorzystna informacja zarówno dla właścicieli przedsiębiorstw, jak i inwestorów.
Przedsiębiorcy krytykują polskie przepisy
Negatywne oceny dotyczą nie tylko wysokości obciążeń, ale również jakości całego systemu podatkowego. Raport MDDP i Konfederacji Lewiatan pokazuje, że 84 proc. przedsiębiorców źle ocenia stabilność obowiązujących przepisów.
Aż 78 proc. ankietowanych wskazuje na nadmierne obowiązki administracyjne, a 73 proc. uważa przepisy za mało zrozumiałe. Z kolei 62 proc. badanych negatywnie ocenia sprawiedliwość obowiązujących regulacji.
Polska niemal na końcu rankingu OECD
Problemy znajdują odzwierciedlenie również w międzynarodowych zestawieniach. W rankingu International Tax Competitiveness Index Polska zajęła 35. miejsce na 38 ocenianych państw OECD.
To wynik o cztery pozycje gorszy niż w poprzedniej edycji. Niżej oceniono jedynie Kolumbię, Włochy i Francję. Polska zdobyła 54,7 punktu na 100, podczas gdy średnia dla wszystkich krajów przekroczyła 70 punktów.
Krajowe firmy płacą więcej niż zagraniczne
Zmieniła się również relacja między obciążeniami krajowych i zagranicznych przedsiębiorstw. W przeszłości to spółki z kapitałem zagranicznym płaciły efektywnie wyższe podatki.
Obecnie sytuacja jest odwrotna. Efektywna stawka dla krajowych firm wzrosła do 34 proc. i jest o 3 pkt proc. wyższa niż w przypadku przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym.
Różnica nie musi wynikać z optymalizacji
Eksperci zaznaczają, że przewaga zagranicznych spółek nie musi być efektem intensywniejszej optymalizacji podatkowej. Różnice wynikają przede wszystkim ze specyfiki i struktury polskiego rynku kapitałowego.
Dane pokazują jednak wyraźnie, że nominalna stawka CIT nie oddaje rzeczywistych kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa. W przypadku największych spółek realne obciążenia są znacznie wyższe i od kilku lat systematycznie rosną.