Rząd przygotował nowy projekt podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Podobnie jak w przypadku wcześniejszej wersji, wpływy do budżetu państwa oszacowano na 4 mld zł. Danina ma objąć działalność prowadzoną od marca do końca grudnia 2026 r.
Z oceny skutków regulacji wynika, że zdecydowana większość pieniędzy ma zasilić budżet jeszcze w 2026 r. Szacowane wpływy w tym roku wyniosą 3,8 mld zł. Pozostałe 200 mln zł ma trafić do państwowej kasy w 2027 r. jako zaliczka dotycząca grudnia 2026 r.
Podatek od nadzwyczajnych zysków ze stawką 60 proc.
Projekt zakłada, że stawka nowej daniny wyniesie 60 proc. podstawy opodatkowania. Podstawą nie będzie jednak cały przychód przedsiębiorstwa, lecz nadwyżka osiągniętych przychodów ponad poziom, jaki firma uzyskałaby przy zastosowaniu określonej marży referencyjnej.
Przy kalkulacji potencjalnych wpływów przyjęto, że Orlen jest liderem polskiego rynku paliwowego i petrochemicznego. Jednocześnie założono, że pozostałe przedsiębiorstwa będą odpowiadały za 40 proc. podstawy opodatkowania.
Które firmy mają zapłacić nową daninę?
Podatnikami mają być przedsiębiorcy, którzy od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. prowadzą w Polsce działalność polegającą na wytwarzaniu paliw ciekłych. Projekt obejmuje również firmy sprzedające na podstawie koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą paliwa pochodzące z importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Kluczowe znaczenie przy obliczaniu należności będzie miała indywidualna marża referencyjna. Ma ona bazować na wynikach osiągniętych przez konkretnego podatnika w 2025 r., a więc przed okresem objętym nową daniną.
Marża z 2025 roku podstawą wyliczeń
Marża referencyjna będzie rozumiana jako procentowy udział zysku ze sprzedaży paliw ciekłych w przychodach uzyskanych z tej sprzedaży w 2025 r. Tak wyliczona historyczna średnia marża zostanie następnie podwyższona o 20 proc.
Projekt wprowadza jednocześnie dolną granicę. Marża referencyjna nie będzie mogła wynosić mniej niż 2 proc. Dopiero przychody przekraczające poziom wynikający z zastosowania tej marży mają tworzyć podstawę, od której naliczony zostanie 60-procentowy podatek.
Poprzedni projekt trafił do Trybunału Konstytucyjnego
To kolejne podejście rządu do wprowadzenia windfall tax. Przedstawiciele gabinetu informowali wcześniej, że jesienią ma być gotowa nowa wersja regulacji, która nie będzie przewidywała retroaktywnego działania podatku.
Poprzedni projekt został w lipcu skierowany przez prezydenta Karola Nawrockiego do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli prewencyjnej. Także wtedy rząd zakładał wpływy na poziomie około 4 mld zł.
Rząd ponownie liczy na 4 mld zł
Podstawowe parametry finansowe nowego rozwiązania są zbliżone do tych przedstawionych wcześniej. Poprzednia wersja również przewidywała 60-procentową stawkę oraz naliczanie podatku od nadwyżki ponad marżę referencyjną powiększoną o 20 proc.
Nowy projekt ma jednak wyeliminować problem działania daniny z mocą wsteczną. Zgodnie z przedstawionymi założeniami opodatkowany ma być okres od 1 marca do 31 grudnia 2026 r., a łączny efekt dla budżetu państwa oszacowano na 4 mld zł.