-
Turkawka zwyczajna to najmniejszy gołąb występujący w Europie, wyróżniający się subtelnym ubarwieniem i długim ogonem.
-
Populacja tego ptaka w Polsce w ciągu ostatniej dekady skurczyła się o jedną trzecią, spadając do poziomu maksymalnie 30 tysięcy par.
-
Głównymi przyczynami drastycznego spadku liczebności turkawek są utrata naturalnych siedlisk przez intensywne rolnictwo oraz polowania podczas ich migracji do Afryki.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Ptaki te są mniejsze od gołębi miejskich, ale mają dłuższy ogon. Można je pomylić z innymi gołębiami – sierpówkami. Dla tych, którzy mają szczęście obserwować turkawki w karmnikach (w odróżnieniu od grzywaczy, one się do nich mieszczą) czy na obrzeżach miast, zachwycają się ich pięknem. To delikatny gołąb, którego urodę podkreślają kolory, wpadające w barwy kremowe i różowe.
Gołębie nie mają dobrej prasy, ale turkawka przypomina nam, jak bardzo różnorodna jest to grupa ptaków, w której jest wiele niezwykle urodziwych i kolorowych ptaków, także w tropikach.
Nie jest łatwo ją zobaczyć, gdyż liczba turkawek w Polsce spada. W poprzedniej dekadzie Polska straciła jedną trzecią tych ptaków i nie ma ich dzisiaj więcej niż 30 tysięcy par. Dla porównania – liczba par pospolitych dzikich gołębi jak grzywacze czy sierpówki przekracza milion. To daje skalę porównania. Jeden z najpospolitszych ptaków Polski, jakim była niegdyś turkawka, stał się rzadki.
Kontrowersyjne decyzje Unii w sprawie turkawek
W Europie liczba turkawek wciąż się waha. Jak informowaliśmy w Zielonej Interii, zaledwie trzy lata obowiązywało moratorium, otwiera się w nowym oknie, na mocy którego na terenie Europy nie można było polować na turkawki, Komisja Europejska ogłosiła, że w części krajów należących do Wspólnoty będzie można to robić. Kraje mogą zdecydować, czy zamierzają strzelać do gatunku, który jest narażony na wyginięcie. Stało się to pomimo spadku liczebności tych gołębi do historycznie niskiego poziomu 0,56 mln par w 2023 r.
Ptaki znikają z europejskiego krajobrazu także na skutek utraty siedlisk, do czego przyczynia się agresywny rozwój rolnictwa, stosowanie pestycydów na masową skalę, a także wycinka żywopłotów i olsów. Swoje gniazda gołębie budują właśnie w olsach, żywopłotach, winnicach, lasach, sadach, ale i ogrodach z niewielką liczbą drzew.
Ornitologowie monitorujący populacje turkawki dodają, że stosowanie chemikaliów w rolnictwie wpływa ponadto na niedobory pożywienia, dlatego tych ptaków jest w naszym krajobrazie coraz mniej.
Turkawki w Wielkiej Brytanii niemal wymarły
Wielka Brytania straciła je niemal całkowicie. Populacja tego ptaka w XXI wieku spadła do zaledwie 2 procent jej szczytowego poziomu z lat sześćdziesiątych. Potem przyszło wielkie załamanie. Wielka Brytania straciła wiele swoich zwierząt, w tym ptaków i turkawka omal nie stała się jednym z nich.
A jest to ptak kojarzący się z wieloma kulturowymi powiązaniami, m.in. z Bożym Narodzeniem. To jeden z symboli brytyjskich świąt. Tymczasem na przełomie stuleci turkawka stała się najszybciej wymierającym brytyjskim ptakiem. Rare Breeding Birds Panel podaje, że „badania liczby turkawek z 2021 r. szacują ich populację na 2100 par. Turkawka, która zmniejszyła swą liczebność od 98 proc. w ciągu pół wieku, ma niechlubne miano najszybciej ginącego gatunku ptaków w Wielkiej Brytanii. Ze względu na skalę spadku, roczna wielkość próby turkawek spadła poniżej poziomu wymaganego do rzetelnego monitorowania.”
Gołębie te zachowały się jedynie we wschodniej Anglii, wzdłuż jej wybrzeża Morza Północnego. Trwa jednak akcja poszerzania ich zasięgu występowania. Władze Parków Narodowych Wielkiej Brytanii wypuściły 30 turkawek w hrabstwie Hampshire w południowej Anglii, nad Kanałem La Manche. Mają nadzieję, że ptaki będą się dobrze rozwijać, a populacja turkawek w Wielkiej Brytanii, która znajduje się na skraju wyginięcia, wzrośnie. Okaże się to jednak dopiero wiosną, gdy przekonamy się, czy ptaki wrócą z Afryki.
To jedyny europejski gatunek gołębia, który zimuje na południe od Sahary. Gołębie te są doskonałymi lotnikami, perfekcyjnie manewrują wśród drzew. W czasie lotu widać ich imponujący ciemny ogon zakończony białym prążkiem. Ich podróż do Afryki jest jednak ryzykowna, gdyż ptaki mogą paść ofiarą drapieżników, w tym sokoła skalnego, a zwłaszcza ludzi. Strzelanie do migrujących ptaków to bestialski proceder wciąż istniejący na wybrzeżach Morza Śródziemnego.
„Zachodnia część Parku Narodowego South Downs, w hrabstwie Hampshire i okolicach, jest szczególnie odpowiednia dla tego gatunku ptaka rolniczego, który uwielbia skraje lasów, grunty orne, zarośla, żywopłoty i pobliskie stawy” – powiedział w oświadczeniu Paul Bushell, strażnik Parku Narodowego South Downs. Władze parku narodowego zaznaczyły, że nie pokładają wszystkich nadziei w 30 już wypuszczonych ptakach. Wiosną 2027 r. planowane jest wypuszczenie kolejnych 100 turkawek.
Polskie ptaki potrafią robić rzeczy nie do uwierzenia. Wiesz o tym?
