-
Odkryto w południowej Francji skamieniałą szczękę jaszczurki przypominającej guzowca krokodylowego, co potwierdza, że ten typ gadów występował kiedyś w Europie.
-
Herpetologowie mają trudności z klasyfikacją guzowca krokodylowego, który jest obecnie żyjącym gatunkiem występującym jedynie w Chinach i Wietnamie i nie należy do żadnej innej znanej rodziny jaszczurek.
-
Wymarły gatunek ze skamieniałości został nazwany Acutodon villeveyracensis i żył około 83 milionów lat temu, żywiąc się rybami oraz płazami podobnie jak dzisiejszy guzowiec krokodylowy.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Herpetologowie mają pewien kłopot z klasyfikacją guzowca krokodylowego – wielce oryginalnej i niespotykanej nigdzie indziej na świecie jaszczurki niezaliczanej do żadnej innej znanej rodziny. Ten jeden azjatycki gatunek klasyfikowany jest jako oryginał z zupełnie osobną rodziną i nikt nie wie, skąd się wziął i jak go traktować.
Dziwna jaszczurka jak krokodyl odnaleziona w Europie
Dziwaczna jaszczurka łączy cechy prymitywne z zaawansowanymi i pokryta jest łuskami przekształconymi w guzki. Ma ogon niczym krokodyl, spłaszczony i z rzędami ostrych łusek.
Stąd nazywa się ją czasem „jaszczurką krokodylowatą”. Guzowiec krokodylowy zamieszkuje jedynie prowincje Kuangsi i Guangdong w południowych Chinach oraz w przyległej części północno-wschodniego Wietnamu.
Kiedyś myślano, że jej krewnymi są ksenozaury, czyli guzowcowate z Ameryki Środkowej, ale okazuje się, że to nie tak. Możliwe, że bliżej spokrewnione z nią są warany i helodermy. Jasności nie ma, a nowe światło na ustalenie takich rzeczy rzuca znalezisko z okolic Villeveyrac na południu Francji, niedaleko Montpellier.
Prehistoryczna jaszczurka sprawia naukowcom kłopot
Odnaleziono tam skamieniałą górną szczękę o długości około 2,8 cm ze smukłymi, zakrzywionymi zębami. Pisze o tym „Journal of Vertebrate Paleontology”, gdzie czytamy, iż najwcześniejsze ślady jaszczurek z grupy guzowców pochodzą z dolnej kredy w Chinach. Znalezisko z Francji liczy 83 mln lat. Znaczy tyle, że przodkowie guzowca krokodylowego żyli w Europie w epoce kredy.
Wymarły gatunek opisany został jako Acutodon villeveyracensis i stawia pytanie o to, jak wyglądała fauna gadów żyjących równolegle z dinozaurami nie tylko w Europie, ale i na całym świecie, a także jak wyglądała ewolucja tych oryginalnych jaszczurek.
Musiała się zacząć w epoce dinozaurów, w kredzie i być może zaczęła się jednak nie w Azji, ale na kontynencie europejskim. Budowa zębów znalezionych w skamieniałej szczęce nie pozostawia bowiem wątpliwości – to na pewno krewny guzowca krokodylowego z Chin i Wietnamu.
Metrowe długości gad za pomocą tych zębów żywił się rybami, a także płazami i ich kijankami, czyli podobnie jak współczesny guzowiec. Ten azjatycki gatunek poluje zwłaszcza na żaby, salamandry i traszki oraz kijanki płazów, a także ryby.
Jest bowiem zwierzęciem półwodnym i sporo czasu spędza w wodzie, w której kapitalnie wręcz pływa i nurkuje na niekiedy rekordowo długi czas. To zresztą powoduje, że z powodu zmian klimatu guzowiec krokodylowy stał się gatunkiem ginącym. W Chinach i Wietnamie zostało ich niewiele, populacja wietnamska to raptem kilkaset osobników.