-
Warzywa takie jak kalafior, brokuły i kapusta mają coraz większe trudności z przetrwaniem gorących i suchych lat, co sprawia, że ogrodnikom zaleca się sadzenie roślin lepiej znoszących wysokie temperatury i suszę.
-
W rekordowo gorącym 2026 roku w Wielkiej Brytanii odnotowano słabe plony warzyw kapustnych, podczas gdy warzywa związane z cieplejszym klimatem, np. bataty, bakłażany czy okra, radziły sobie dobrze.
-
Zmiany klimatyczne powodują, że w brytyjskich ogrodach coraz częściej pojawiają się warzywa typowe dla cieplejszych regionów, a organizacje takie jak Royal Horticultural Society zalecają zmianę tradycyjnych upraw.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Kalafior jest jednym z warzyw najmocniej kojarzonych z brytyjską kuchnią, ale jego uprawa staje się tam coraz trudniejsza. Royal Horticultural Society, jedna z najważniejszych brytyjskich organizacji ogrodniczych, zaleca właścicielom przydomowych ogródków ograniczenie jego uprawy.
Powodem są coraz cieplejsze i bardziej suche lata. W 2026 r. Wielka Brytania zanotowała najgorętsze lato w historii pomiarów. W Anglii temperatura sięgnęła 38,1 stopnia Celsjusza, a czerwiec był najgorętszy od rozpoczęcia regularnych pomiarów w 1884 r.
Susza uderzyła także w rolnictwo. Producenci spodziewają się słabych zbiorów wielu warzyw kapustnych, w tym brokułów, kalafiorów i kapusty. Rolnicy ostrzegają, że tegoroczne plony mogą należeć do najgorszych w historii.
Kalafior źle znosi zarówno brak wody, jak i wysoką temperaturę. Pod wpływem stresu cieplnego roślina może nie wytworzyć prawidłowej, zwartej róży, czyli części, którą później jemy.
Kalafior potrzebuje chłodu i dużej ilości wody
„Kalafiory i ich krewni z rodziny kapustowatych ucierpieli najbardziej spośród warzyw powszechnie uprawianych w przydomowych ogródkach” – mówi Guy Barter, główny ogrodnik RHS.
Jego zdaniem, jeśli kolejne lata będą przypominały ostatnie sezony, sensowniejsze może być zastąpienie ich roślinami lepiej znoszącymi suszę. Oznacza to mniejsze zużycie wody i większą szansę na zebranie plonów.
W ogrodach należących do RHS część specjalistów już wcześniej zrezygnowała z kalafiorów. Simone Bratt z RHS Bridgewater mówi, że nie uprawiała ich od kilku lat, ponieważ wyniki stały się zbyt nieprzewidywalne.
W tym roku spróbowała ponownie wysiać je wiosną. „Upał po prostu wygrał. Rośliny wybiły w pędy, zanim zdążyliśmy je posadzić. Po prostu nie były w stanie poradzić sobie z tak trudnymi warunkami. Potrzebują dużo wody i chłodu” – mówi Bratt.
Okra, bataty i bakłażany korzystają z cieplejszego lata
Jednocześnie wysokie temperatury pomagają roślinom, które jeszcze niedawno w brytyjskim klimacie miały znacznie gorsze warunki. Ogrodnicy RHS informują, że bardzo dobrze radzą sobie pomidory, papryki i bakłażany.
W części kraju na zewnątrz można już uprawiać melony i arbuzy, jeśli tylko zapewni im się dostatecznie dużo wody. Dobre wyniki dają też ogórki i bataty. Niektórzy ogrodnicy zamiast kalafiora wybierają jarmuż, którego część odmian ma głębsze korzenie i lepiej znosi suszę.
W RHS Hyde Hall testowano również warzywa kojarzone z dużo cieplejszym klimatem. Dobrze radziły sobie chili, okra oraz włoskie odmiany ogórków i melonów. Bardzo dobry plon dała też tykwa luffa oraz fasolnik chiński, którego strąki mogą osiągać kilkadziesiąt centymetrów długości.
„Chili, papryki i bakłażany bardzo dobrze radziły sobie na zewnętrznych grządkach” – mówi Cat Hood z RHS Hyde Hall. Szczególnie zaskoczyła ją fasola o bardzo długich strąkach. „Dała najlepszy plon, jaki widziałam, odkąd tu pracuję. Zakładam, że to dzięki upałom”.
Brytyjskie ogrody zmieniają się wraz z klimatem
Nie oznacza to, że wszystkie tradycyjne warzywa kapustne muszą zniknąć. RHS wskazuje na przykład brokuł gałązkowy jako możliwą alternatywę dla kalafiora. Roślina może lepiej znosić trudne warunki i pozwala na stopniowe zbieranie młodych pędów zamiast czekania na jedną dużą główkę.
Ogrodnicy liczą też, że jesienne deszcze poprawią sytuację roślin przeznaczonych na późniejsze zbiory. Marchew, pory czy brukselka mogą jeszcze częściowo odrobić straty po wyjątkowo gorącym lecie.
Zmiana na brytyjskich grządkach jest jednak coraz wyraźniejsza. Rośliny, które przez dziesięciolecia dobrze radziły sobie w łagodnym, wilgotnym klimacie, zaczynają wymagać coraz więcej podlewania i opieki. Jednocześnie warzywa kojarzone z południem Europy lub jeszcze cieplejszymi regionami stają się łatwiejsze w uprawie.
RHS nie przewiduje więc końca brytyjskich ogródków warzywnych. Zaleca raczej zmianę tego, co się w nich sadzi. Jeśli gorące i suche lata będą się powtarzać, tradycyjny kalafior może coraz częściej ustępować miejsca okrze, batatom, papryce i bakłażanom.