-
Szop pracz jest inwazyjnym ssakiem, który trwale zasiedlił Europę od Francji po Litwę, a jego całkowita eliminacja z przyrody uznawana jest obecnie za niemożliwą.
-
Ekspansja tego gatunku w Polsce rozpoczęła się w 1959 roku, a obecna liczebność zwierząt stanowi realne zagrożenie dla rodzimych kręgowców, które nie wykształciły skutecznych mechanizmów obronnych.
-
Statystyki z Luksemburga oraz Polski potwierdzają gwałtowny wzrost populacji szopów, której nie jest w stanie zahamować nawet intensyfikacja odstrzałów przez myśliwych.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Kogoś może dziwić, że szop pracz to taki problem. To przecież takie sympatycznie wyglądające zwierzątko, idealne na pluszaka, które w Ameryce Północnej żyje od wieków i nie ma z tym problemu. To właśnie potęguje komplikacje związane z szopem, że niewiele osób zdaje sobie sprawę ze skali zagrożenia ze strony inwazyjnego ssaka, a jego rozczulający wygląd powoduje, że świadomość ta jest jeszcze mniejsza.
Tymczasem w swej ojczyźnie czyli Ameryce Północnej, szop ma swoje miejsce w kulturze, popkulturze i ludzkiej świadomości jako jeden z symboli Ameryki. Spopularyzowany przez Disneya i kreskówki, kojarzy się jako sympatyczne zwierzę, częsty bywalec okolic ludzkich domów. Wchodzi do amerykańskich miast, zbliża się do człowieka. Co więcej, ma także swoje miejsce w amerykańskiej przyrodzie. To jego naturalne miejsce i naturalne środowisko, w którym szop funkcjonuje powiązany łańcuchem zależności z innymi amerykańskimi gatunkami.
Szop pracz sieje spustoszenie w Europie od 100 lat
W Europie szopy sieją spustoszenie od Francji po Litwę, odkąd wydostał się na wolność w europejskiej przestrzeni. Możemy nawet precyzyjnie ustalić, kiedy to nastąpiło.
W 1927 r. Niemcy podjęli pierwszą próbę wypuszczenia szopów na wolność, w okolicach Frankenburgu w Hesji – wtedy jeszcze nieudaną. W kwietniu 1934 r. na posesji leśnej Rolfa Haaga wypuszczono siedem osobników. To był początek wielkiej inwazji, którą wspomagali kolejni uciekinierzy z hodowli futerkowych, np. po drugiej wojnie światowej we wschodnich Niemczech. Dzisiaj to właśnie w Niemczech żyje najwięcej szopów w Europie, a Kassel w Niemczech uważane jest za najbardziej „zaszopione” miasto w Europie, mieszka tu więcej tych zwierząt niż w wielu miastach Ameryki.
Od lat inwazja nie dotyczy już tylko Niemiec, ale również ościennych państwa takie jak Belgia, Holandia, Luksemburg, Francja, Czechy, a od 1959 r. szopy widywane są również w Polsce (zapewne były tu już wcześniej, zwłaszcza na ziemiach zachodnich włączonych do Polski po drugiej wojnie światowej). Od tamtej pory tysiące szopów zasiedliły tereny Polski, szczególnie w Lubuskiem, Zachodniopomorskiem, w mniejszym stopniu (do czasu) Wielkopolskę i Kujawsko-Pomorskie. Widywane są już jednak nawet pod Suwałkami i w Białowieży.
Szop pracz stał się największym inwazyjnym problemem
Szopy pracze stanowią w tej chwili jeden z największych, o ile nie największy inwazyjny problem polskiej przyrody. Wielokrotnie informowaliśmy w Zielonej Interii, że straty powodowane przez szopy w polskiej przyrodzie są ogromne., otwiera się w nowym oknie Pierwszy przykład z brzegu: łapy tego ssaka są sprawne i pozwalają mu chwytać zdobycz, której nie złapią inne polskie drapieżniki. Szop poluje na wszystkie małe kręgowce w Polsce, wybiera też skorupiaki i mięczaki. Dzięcioły i inne dziuplaki w Ameryce wiedzą, że z jego powodu muszą budować gniazda w dziuplach głębszych, aby szop nie wsadził tam łap i nie wybrał jaj oraz piskląt. Nasze nie mają doświadczenia.
Sprawa jest poważna, a stosowane sposoby zwalczania szopów nie działają. Myśliwi je zabijają, ale liczba zwierząt rośnie i pękają w tej sprawie kolejne granice. Agencja Ochrony Przyrody i Leśnictwa Luksemburga twierdzi, że wyeliminowanie szopa z przyrody tego kraju nie jest już możliwe.
Luksemburg to niewielkie europejskie państwo o wielkości mniej więcej powiatu olsztyńskiego. Nie województwa, ale jednego powiatu. I na tym terenie corocznie myśliwi zabijają 2 tys. szopów, co – zdaniem luksemburskich służb przyrodniczych – oznacza przekroczenie granicy, za którą nie ma już żadnej możliwości usunięcia tych zwierząt z kraju. Pytanie bowiem, ile ich tu żyje, skoro jeszcze w 2012 r. ginęło od myśliwskich kul 600 zwierząt, a teraz – 2 tysiące na rok.
Polowanie na szopy jest dozwolone w Luksemburgu od 2011 r., a zwierzę pierwszy raz odnotowano tu w 1979 r. Obok południowoamerykańskich nutrii ten ssak jest największym problemem przyrodniczym niewielkiego kraju. W 2022 r. luksemburskie ministerstwo środowiska przyznało, że nie dysponuje precyzyjnym oszacowaniem liczebności populacji szopów, ale nieoficjalnie szacuje się ją na 20 tys. Na terenie wielkości polskiego powiatu, przypomnijmy.
Władze Luksemburga będą kontynuowały odstrzały, ale nie ma szans na pozbycie się szopów z kraju. Podobnych ustaleń nie ma wciąż wobec Polski, ale zarząd Polskiego Związku Łowieckiego w Zielonej Górze informował, że cztery lata temu myśliwi w okresie od 1 kwietnia do 31 marca na terenie tylko dawnego województwa zielonogórskiego, a zatem nawet nie całego obecnego województwa lubuskiego, wyeliminowali 900 szopów. Trzy lata temu było to 2 tysiące zwierząt, dwa lata temu – 4,5 tysiąca zwierząt, a w sezonie 2024/2025… 7 tys. Podawaliśmy te szokujące dane w Zielonej Interii., otwiera się w nowym oknie