Naukowcy alarmują, że działalność człowieka i związane z nią globalne ocieplenie odegrały kluczową rolę w rekordowych temperaturach europejskich mórz. Eksperci ostrzegają, że dalsze ocieplanie się wód może poważnie wpłynąć zarówno na morskie ekosystemy, jak i na życie społeczności zamieszkujących wybrzeża.
W tym roku morskie fale upałów objęły około 90 proc. powierzchni Zatoki Biskajskiej oraz 80 proc. zachodniej części Morza Śródziemnego. W świecie bez antropogenicznego globalnego ocieplenia udział ten wynosiłby około 40 proc.
Globalne ocieplenie podniosło temperaturę mórz?
Analizę przeprowadziła organizacja World Weather Attribution, zajmująca się badaniem wpływu zmian klimatu na ekstremalne zjawiska pogodowe. Według jej ustaleń działalność człowieka odpowiada za znaczną część obecnego ocieplenia europejskich akwenów.
Naukowcy szacują, że wskutek zmian klimatu temperatura Morza Śródziemnego jest obecnie wyższa o około 2 stopnie Celsjusza, natomiast temperatura mórz zachodniej Europy wzrosła o około 1,4 stopnia.
Claire Bergin, klimatolog z irlandzkiego Maynooth University i współautorka analizy, zwraca uwagę, że konsekwencje mogą być odczuwalne nie tylko w środowisku morskim.
„To może całkowicie zmienić ekosystemy, od których zależą społeczności nadbrzeżne pod względem pożywienia i dochodów, a także wywołać ekstremalne zjawiska pogodowe na lądzie” – powiedziała.
Z przeprowadzonej analizy wynika, że osiągnięcie tegorocznych ekstremalnych temperatur we wschodniej i zachodniej części Morza Śródziemnego, a także w rejonie Zatoki Biskajskiej i wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego byłoby praktycznie niemożliwe bez wpływu wywołanej przez człowieka zmiany klimatu.
Ciepłe morze wpływa na atmosferę
Skala zjawiska widoczna jest także na północy Europy. W Morzu Celtyckim, w rejonie wybrzeży Wielkiej Brytanii i Irlandii, tak ekstremalne temperatury w warunkach klimatu sprzed epoki przemysłowej pojawiałyby się średnio nie częściej niż raz na sto lat.
Obecne ocieplenie sprawia natomiast, że morskie fale upałów stają się znacznie bardziej prawdopodobne. Ciepłe morze wpływa również na atmosferę. Wyższa temperatura wody zwiększa ilość wilgoci w powietrzu, a także podnosi temperatury nocą na terenach położonych w pobliżu wybrzeża. Może to sprzyjać powstawaniu silnych burz w kolejnych miesiącach.
Za wzrost średniej temperatury Ziemi odpowiada przede wszystkim emisja gazów cieplarnianych, związana między innymi ze spalaniem paliw kopalnych. Według Światowej Organizacji Meteorologicznej globalna temperatura jest obecnie około 1,4 stopnia Celsjusza wyższa niż przed rozpoczęciem epoki przemysłowej.
-
Miasto tonie w plastiku. Rekordzista podjął radykalne kroki
Konsekwencje morskich fal upałów mogą być poważne. Gwałtowne wzrosty temperatury wody mogą prowadzić do masowego wymierania niektórych organizmów, w tym koralowców. Zaburzenia w funkcjonowaniu morskich ekosystemów mogą również ograniczać dostępność pożywienia dla ptaków i ssaków, wpływając na całe łańcuchy pokarmowe.
Część gatunków próbuje reagować na ocieplenie, przemieszczając się w kierunku chłodniejszych, bardziej północnych akwenów.
Naukowcy podkreślają, że coraz cieplejsze morza to nie tylko problem środowiskowy. Zmiany mogą w przyszłości coraz mocniej wpływać na rybołówstwo, turystykę, bezpieczeństwo mieszkańców wybrzeży oraz funkcjonowanie całych społeczności zależnych od morskich ekosystemów.