-
Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Kansas Medical Center wykazało wzrost przepływu krwi w przedniej części zakrętu obręczy o około 7 proc. u seniorów po trzech miesiącach regularnego spożywania liofilizowanych borówek.
-
Eksperyment nie wykazał wpływu owoców na poziom glutationu w mózgu oraz nie potwierdził, że ich spożywanie bezpośrednio poprawia pamięć, koncentrację lub chroni przed demencją.
-
Naukowcy podkreślają, że ze względu na niewielką grupę uczestników i krótki czas obserwacji, wyniki należy traktować jako wstępny sygnał do dalszych, bardziej szczegółowych badań nad właściwościami antocyjanów.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Codzienne jedzenie borówek może wpływać na funkcjonowanie mózgu, ponieważ owoce te zawierają związki roślinne, w tym antocyjany, którym przypisuje się właściwości antyoksydacyjne i możliwy wpływ na naczynia krwionośne. Najnowsze badanie sugeruje, że regularna porcja borówek może wiązać się ze zmianą przepływu krwi u seniorów. To obiecujący sygnał, ale nie oznacza, że owoce poprawiają pamięć, cofają starzenie albo zapobiegają chorobie Alzheimera. Naukowcy zmierzyli konkretny parametr biologiczny, a nie sprawność umysłową uczestników.
Borówki zawierają antocyjany, czyli barwniki nadające im charakterystyczny granatowoniebieski kolor. Związki te są przedmiotem badań ze względu na możliwe działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Nie oznacza to jednak, że po spożyciu owoców automatycznie docierają do mózgu w ilości wywołującej konkretny efekt. Wpływ żywności zależy od wielu czynników, między innymi całego sposobu odżywiania, stanu zdrowia i indywidualnych różnic metabolicznych. Dlatego pojedynczego wyniku nie należy przekładać na obietnicę takiego samego działania u każdej osoby po 65. roku życia.
Naukowcy sprawdzili, jak borówki oddziałują na mózg seniorów
Badanie przeprowadzili naukowcy z University of Kansas Medical Center w Stanach Zjednoczonych. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „The American Journal of Clinical Nutrition”. Badacze chcieli sprawdzić, czy regularne spożywanie borówek wpływa na przepływ krwi w mózgu oraz poziom glutationu, czyli związku pomagającego chronić komórki przed stresem oksydacyjnym.
W eksperymencie uczestniczyły osoby w wieku od 65 do 89 lat, które wcześniej jadły owoce jagodowe najwyżej raz w tygodniu. Uczestników losowo podzielono na dwie grupy. Pierwsza codziennie otrzymywała liofilizowany proszek z całych borówek w ilości odpowiadającej mniej więcej szklance świeżych owoców. Druga przyjmowała placebo, czyli preparat bez badanego składnika. Była to podwójnie ślepa próba: ani seniorzy, ani naukowcy nie wiedzieli, kto otrzymuje borówki, a kto placebo.
Badanie trwało trzy miesiące i ukończyło je 60 osób. W obu grupach uczestnicy przestrzegali zaleceń w ponad 92 proc. Za pomocą rezonansu magnetycznego naukowcy mierzyli przepływ krwi w wybranych częściach mózgu. Oceniali również poziom glutationu.
Przepływ krwi w jednym obszarze mózgu wzrósł o około 7 proc.
Najwyraźniejszy rezultat dotyczył przedniej części zakrętu obręczy. Ten obszar uczestniczy między innymi w utrzymywaniu uwagi, planowaniu działań i kontrolowaniu procesów poznawczych. Po trzech miesiącach przyjmowania borówek przepływ krwi w tej strukturze zwiększył się o około 7 proc. Różnica była istotna statystycznie również w porównaniu z grupą placebo.
Badacze odnotowali też wzrost przepływu krwi w jądrze ogoniastym, odpowiednio o około 7 i 6 proc. W tych przypadkach wyniki były jednak mniej pewne. Różnice względem grupy placebo nie osiągnęły istotności statystycznej, dlatego nie można z taką samą pewnością przypisać ich działaniu borówek.
Ukrwienie mózgu ma duże znaczenie, ponieważ tkanka nerwowa potrzebuje tlenu i energii. Nie przesądza jednak, że uczestnicy lepiej się koncentrowali, szybciej myśleli lub łatwiej zapamiętywali informacje. Tego eksperyment nie sprawdzał.
Borówki nie podniosły poziomu glutationu w mózgu
Drugi z analizowanych parametrów nie zmienił się istotnie. Naukowcy sprawdzili poziom glutationu, naturalnego przeciwutleniacza, który pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Po trzech miesiącach nie stwierdzono istotnej różnicy między osobami przyjmującymi borówki a uczestnikami z grupy placebo.
Autorzy przypuszczają, że zwiększony przepływ krwi może być związany z oddziaływaniem składników owoców na naczynia krwionośne, a nie ze zmianą poziomu glutationu. Dokładnego mechanizmu nie ustalono.
Czy borówki poprawiają pamięć i chronią przed demencją?
Choć wynik dotyczący ukrwienia mózgu jest interesujący, badanie nie potwierdza, że borówki poprawiają pamięć. Naukowcy nie przeprowadzali testów zapamiętywania, koncentracji ani szybkości myślenia. Nie sprawdzali również, czy regularne jedzenie tych owoców zmniejsza ryzyko demencji lub choroby Alzheimera.
Ograniczeniem eksperymentu jest niewielka liczba uczestników i krótki czas obserwacji. Badanie ukończyło 60 osób, a trwało trzy miesiące. Wszyscy uczestnicy wcześniej rzadko jedli owoce jagodowe, dlatego nie wiadomo, czy podobny efekt wystąpiłby u osób, które już regularnie sięgają po borówki. Sprawdzono tylko jedną dawkę, odpowiadającą szklance świeżych owoców. Nie ustalono, czy mniejsza lub większa porcja przyniosłaby podobny rezultat.
Warto też podkreślić, że uczestnicy otrzymywali proszek z całych liofilizowanych borówek. Naukowcy nie porównywali jego działania ze świeżymi ani mrożonymi owocami. Potrzebne są kolejne badania, które uwzględnią różne sposoby podawania owoców, większe grupy seniorów i dłuższy okres obserwacji.
Warto jeść borówki, ale nie traktować ich jak leku na pamięć
Borówki mogą być wartościowym elementem codziennej diety. Dostarczają błonnika i związków roślinnych, a ich obecność w jadłospisie pomaga zwiększyć udział owoców w diecie.
Najrozsądniejszy wniosek jest umiarkowany: regularne jedzenie borówek może wiązać się z korzystną zmianą ukrwienia u osób starszych. Nie udowodniono jednak, że owoce zapobiegają demencji, chorobie Alzheimera lub spowalniają starzenie układu nerwowego. Dopiero większe i dłuższe badania pokażą, czy zaobserwowana zmiana utrzymuje się w czasie i czy przekłada się na sprawność poznawczą. Na razie borówki warto traktować jako część urozmaiconej, zdrowej diety, a nie sposób na zagwarantowanie sobie dobrej pamięci na długie lata.
Najzdrowsze jedzenie na świecie. Sprawdź, co wiesz o superfoods
